Lusowo

Dwór na wysokim brzegu Jeziora Lusowskiego, o spokojnej prostej bryle, z wieloboczną neogotycką wieżą i neogotyckimi elementami dekoracyjnymi, na rzucie prostokąta ze skrzydłem o wysuniętych poza linię obu fasad ryzalitach zawierającym salę balową. Dwór został zbudowany na murach i piwnicach poprzedniej budowli w latach pięćdziesiątych XIX wieku dla Pauliny z Objezierskich baronowej von Richthofen. Dobudowa skrzydła z salą balową nastąpiła na przełomie XIX i XX wieku i została dokonana przez ówczesnego właściciela Hermanna von Palma. Pierwsze wzmianki dotyczące Lusowa sięgają XII wieku, kiedy to w 1145 roku książę Mieszko Stary, po zwycięstwie pod Poznaniem nad swym bratem Władysławem, nadał Lusowo kapitule poznańskiej, w której rękach pozostawało aż do konfiskaty dokonanej przez Prusaków w końcu XVIII wieku. Sprzedane Objezierskim herbu Nałęcz przeszło przez małżeństwo w ręce baronów von Richthofen. Po śmierci Heinricha Wilhelma von Richthofena trafiło w ręce von Palmów. W 1913 roku było własnością antypolskiej Komisji Kolonizacyjnej. Po pierwszej wojnie majątek został rozparcelowany, a jego część zwaną Batorowo wraz z dworem kupił w 1920 roku gen. Józef Dowbór-Muśnicki, naczelny dowódca powstania wielkopolskiego, który zmarł w 1937 roku i został pochowany na tutejszym cmentarzu. Jego córka Agnieszka została rozstrzelana przez Niemców w Palmirach, a córka Janina przez Rosjan w Katyniu. W 1939 roku Lusowo było własnością rodziny gen. Dowbora-Muśnickiego. W roku 1926 majątek liczył 238 hektarów.